Аннотация

Мақалада «1-сынып оқушыларыныңжазу, оқудағдыларындамыту» аттыоқу-әдістемелікқұралнегізіндебастауышсыныпоқушыларыныңсауаташукезеңіндегіоқу мен жазудағдыларынқалыптастырудыңтиімдіәдіс-тәсілдеріқарастырылады. Зерттеубарысындаоқу мен жазудыөзаракіріктіредамыту, дыбыстық-әріптіктанымдыжетілдіру, каллиграфиялықдағдылардықалыптастыружәнефункционалдықсауаттылықтыарттыруғабағытталғанәдістердіңнәтижелілігісипатталады. Ұсынылғантәжірибебастауышсыныпмұғалімдерініңкәсібиіс-тәжірибесіндеқолдануғаарналған.

Кіріспе

Қазіргібілім беру кеңістігіндебастауышсыныпоқушыларыныңоқужәнежазудағдыларынқалыптастыру – өзектіпедагогикалықмәселеніңбірі. Сауат ашукезеңіндеоқушылардыңдыбыстықталдау, мәтіндітүсіну, көркемжазудағдыларыәртүрлідеңгейдеқалыптасады. Цифрлықтехнологиялардыңкеңіненқолданылуыбалалардыңқолмоторикасы мен мәтіндіқабылдаузейінінебелгілібірдәрежедеәсеретуде. Осығанбайланыстыоқу мен жазудыбіртұтасүдерісретіндеқарастыратын, практикалықбағыттағыәдістемелікқолдаудыңқажеттілігіартыпотыр.

Осы мақаладаұсынылыпотырғантәжірибе «1-сынып оқушыларыныңжазу, оқудағдыларындамыту» аттыоқу-әдістемелікқұралнегізіндежүйеленді. Құралдаоқу мен жазудағдыларынқатардамытуғабағытталғантапсырмалар мен әдістеркешеніберілген.

Зерттеудіңмақсаты мен міндеттері

Зерттеудіңнегізгімақсаты – 1-сынып оқушыларыныңоқужәнежазудағдыларынжүйелітүрдеқалыптастыруғаарналғантиімдіәдіс-тәсілдердітәжірибеденегіздеу.

Міндеттері:

• дыбыстық-әріптіктаным мен фонематикалықестудідамыту;
• каллиграфиялықталаптарға сай көркемжазудағдыларынқалыптастыру;
• мәтінменжұмысарқылыоқушылардыңсөздікқорынжәнефункционалдықсауаттылығынарттыру;
• шығармашылықжәнебайланыстырыпжазудағдыларындамыту.

Негізгібөлім

Оқудағдыларындамытудағыәдістемеліктәсілдер

Оқудағдыларынқалыптастырудыбыстықжәнеәріптіктанымнанбасталады. Әдістемелікқұралдадыбыстардыажырату, буынғабөлу, дыбыстықталдау мен синтез жасауғаарналғантапсырмаларжүйелітүрдеұсынылған. Фонематикалықестудідамытуғабағытталғанойынтүріндегіжаттығулароқушылардыңқызығушылығынарттырып, оқудағдысыныңсапалықалыптасуынаықпалетеді.

Мәтіндітүсінужәнеталдаубарысындакілтсөздердіанықтау, негізгіойды табу, мәтіндімазмұндауәдістерікеңіненқолданылады. Бұлтәсілдероқушылардыңоқусауаттылығынарттырып, логикалықойлауқабілеттеріндамытады.

Жазудағдыларынқалыптастыружолдары

Жазудағдысындамытудакаллиграфияғаерекше назар аударылды. Қаламдыдұрысұстау, дұрысотыруережелері, әріпэлементтерінбірқалыптыжазуарқылыоқушылардыңқолмоторикасыжетілдіріледі. Әдістемелікқұралдаәріптерді, буындарды, сөздер мен сөйлемдердіжазуғаарналғандеңгейліктапсырмаларұсынылған.

Байланыстырыпжазудағдыларындамытумақсатындасуретбойыншаәңгімеқұрастыру, берілгенсөздерденсөйлемжасау, мәтіндіжалғастырусияқтышығармашылықтапсырмаларқолданылды. Бұләдістероқушылардыңөзойынжүйеліәрісауаттыжеткізуінемүмкіндікбереді.

Функционалдықсауаттылық пен шығармашылықтыдамыту

Әдістемелікқұралдыңбастыерекшелігі – оқу мен жазудыөмірлікжағдаяттарменбайланыстыруы. Функционалдықсауаттылықтыдамытуғаарналғантапсырмалароқушылардыңалғанбілімдерінкүнделіктіөмірдеқолданабілуінебағытталған. Соныменқатаройынтехнологиялары мен интерактивтіәдістердіқолдануарқылыоқуүдерісініңтиімділігіарттырылды.

Қорытынды

Жүргізілгенжұмыснәтижесінде 1-сынып оқушыларыныңоқужәнежазудағдыларынкешендідамытуолардыңсауаташукезеңіндегібілімсапасыныңартуынаықпалететініанықталды. Оқу мен жазудықатардамытуғанегізделгенәдістемеліктәсілдероқушылардыңфонетикалық, каллиграфиялықжәнешығармашылыққабілеттерінжетілдіругемүмкіндікберді.

Ұсынылғаноқу-әдістемелікқұралбастауышсыныпмұғалімдерініңтәжірибесіндетиімдіқолдануғалайықжәне педагог-модератор санатынааттестацияданөтубарысындакәсібижетістіктідәлелдейтінмаңыздыәдістемелікжұмысболыптабылады.

Пайдаланылғанәдебиеттер

1. ҚР Бастауышбілімберудіңмемлекеттікжалпығаміндетті стандарты.
2. Выготский Л.С. Ойлаужәнесөйлеу.
3. Смольникова Г.Т. Бастауышсыныпоқушыларыныңоқудағдыларынқалыптастыру.
4. PISA Assessment andAnalytical Framework.
5. Назарбаев Зияткерлікмектептері. Функционалдықсауаттылықтыдамытуәдістемесі.